مهندسي صنايع- سيستمهاي اقتصادي اجتماعي و مديريت سيستم و بهرهوري
مقدمه
بيترديد دستيابي به هيچ موفقيتي بدون تلاش و برنامهريزي ميسر نخواهد بود و دراين ميان پيروزي از آن كساني خواهدبود كه بتوانند در مدت زمان كمتر با اثربخشي بيشتر به سوي هدف موردنظر حركت نمايند. سوالي كه دراينجا مطرح ميگردد اين است كه براي ورود به مقاطع تحصيلي بالاتر چگونه ميتوان بدون مطالعه دهها جلد كتاب حجيم و صرف ساعتها وقت، نتيجه مطلوبي گرفت؟ پاسخ به اين سوال در برنامهريزي نهفته است. براي روشن شدن اين موضوع در ابتدا بهتر است مروري بر عوامل منفي اثرگذار بر عدم موفقيت تحصيلي داوطلبان مقطع كارشناسي ارشد داشته باشيم و بعد از معرفي اجمالي رشته مهندسي صنايع، برنامهريزي آزمونهاي آمادگي را در رفع اين عوامل مورد بررسي قرار خواهيم داد.
مهمترين عوامل منفي موثر بر عدم موفقيت تحصيلي داوطلبان تحصيلات تكميلي عبارتند از:
- عدم آشنايي داوطلبان با نوع سوالات و شيوه برگزاري آزمون
- عدم شناخت و دسترسي به سرفصلهاي موردنياز شركت درآزمون
- عدم امكان مطالعه تدريجي و مستمر دروس رشته مورد تقاضا
- عدم برنامهريزي صحيح و دقيق براي شركت در آزمون
- عدم شناخت و دسترسي به منابع موردنياز آزمون
- عدم دسترسي به مشاورين و راهنمايان مجرب
- عدم دسترسي داوطلبان به كلاسهاي حضوري
- پراكندگي در مطالعه منابع مختلف درسي
- عدم امكام ارزيابي مستمر پيشرفت تحصيلي
برنامهريزي كانون فرهنگي آموزش اثر اين عوامل منفي را به حداقل كاهش خواهد داد.
در ادامه به معرفي رشته مهندسي صنايع و گرايشهاي مربوطه در كارشناسي ارشد ميپردازيم:
مهندسي صنايع يكي از رشتههاي زير مجموعه گروه مهندسي ميباشد و مدت زمان تحصيل اين رشته در مقطع كارشناسي بطور متوسط چهار سال است. عموماً دو سال اول دوره به گذراندن دروس عمومي، علوم پايه، مهندسي مقدماتي و زبان انگليسي اختصاص دارد و دو سال دوم بر روي دروس تخصصي تمركز مييابد. در يك تعريف كلي ميتوان گفت: «مهندسي صنايع رشتهاي است كه با طراحي، بهبود و پيادهسازي سيستمهاي يكپارچه از افراد، مواد، اطلاعات، تجهيزات و انرژي مرتبط ميباشد. اين رشته بر پاية دانش تخصصي و تبحر در علوم رياضي، طبيعي، اجتماعي و نيز قوانين و روشهاي تجزيه و تحليل مهندسي و طراحي بنا شده است و ميتواند به كمك اين علوم و قوانين به تعيين، پيشبيني و ارزيابي نتايج حاصل از سيستمهاي يكپارچه بپردازد» هدف اصلي آموزش اين رشته بهينهسازي و استانداردسازي كليه سيستمها اعم از توليدي و خدماتي و در نهايت ارتقاء بهرهوري است بطوريكه هر يك از دروس تخصصي اين رشته تحصيلي در واقع وسيلهاي مؤثر در راه استفاده مؤثر از منابع و تقليل هزينههاست. خوشبختانه رشتة
مهندسي صنايع در چند سال اخير از اهميت و موقعيت بالايي برخوردار گرديده است و اغلب فارغالتحصيلان اين رشته به سرعت و سهولت جذب بازار كار ميگردند. با توجه به روند رو به رشد تعداد فارغالتحصيلان اين رشته در مقطع كارشناسي، ضرورت تحصيل در مقطع كارشناسي ارشد اين رشته در جهت كسب جايگاههاي برتر شغلي و آشنايي عميقتر با دستاوردهاي جديد مهندسي صنايع و در نهايت زمينه ورود به مقاطع بالاتر و حضور در عرصههاي دانشگاهي، مضاعف گرديده است. و همين امر باعث افزايش رقابت ميگردد. ادامة تحصيل در مقطع كارشناسي ارشد اين رشته نه تنها براي مهندسين صنايع بلكه براي فارغالتحصيلان رشتههاي ديگر فني- مهندسي از اهميت فوقالعادهاي برخوردار است. چرا كه موجبات ورود به عرصههاي تخصصي و سيستميرا براي اين فارغالتحصيلان فراهم مينمايد. همچنين تمامي دانشجويان در ساير رشتهها ميتوانند فرمولهاي محض تدريس شده را بصورت ابزاري مؤثر در حل مسائل و تصميمگيريهاي مديريتي، اقتصادي و صنعتي بكار بندند و زمينههاي جذب مؤثرتر در بازار كار را براي خويش فراهم آورند. براي مقطع كارشناسي ارشد در اين رشته كه عموماً 2 سال به طول ميانجامد سه گرايش وجود دارد كه عبارتند از:
1- گرايش مهندسي صنايع، 2- گرايش مديريت سيستم و بهرهوري، 3- گرايش سيستمهاي اقتصادي و اجتماعي، دروسي كه براي آزمون كارشناسي ارشد دانشگاهها و موسسات آموزشي عالي داراي ضريب است به تفكيك گرايش بصورت جدول شماره 1 ميباشد:
در گرايش مهندسي صنايع كه مختص كارشناسان مهندسي صنايع ميباشد، دانشجويان به صورت كاملاً تخصصي و در حوزه علوم و تكنيكهاي مهندسي صنايع مخصوصاً تحقيق در عمليات به ادامه تحصيل خواهند پرداخت.در گرايش سيستمهاي اقتصادي اجتماعي كه براي ساير رشتههاي فني و رياضي مجاز ميباشد، دانشجويان با استفاده از تكنيكها و اصول رياضي و تحقيق در عمليات و فرموله كردن مسائل حقيقي به مدل سازي و تجزيه و تحليل اين مسائل در جهت استفاده بهينه از منابع و كاهش هزينهها ميپردازند و با تلفيق تكنيكهاي مهندسي صنايع و دروس تخصصي هر يك از رشتههاي فني و رياضي به منظور استفاده نظاممند و سيستماتيك از اين علوم، بهره خواهند جست.
در گرايش مديريت سيستم و بهره وري كارشناسان و مديران فني واحدهاي توليدي و خدماتي، اصول راهبري و مديريت منابع انساني و طرق بهره گيري و استفاده بهينه از منابع توليد و هدايت منابع انساني در جهت نيل به بهرهوري (كارآيي+ اثربخشي) را مورد مطالعه قرار خواهند داد.